سایت گل – زمانی که نمانیا ماتیچ دوباره با پیراهن چلسی در میادین حاضر شود، تقریبا سه سال، دو انتقال و 50 میلیون یورو از آخرین حضور او با پیراهن چلسی میگذرد.

بازیکن صرب در ژانویه 2011 در قراردادی به ارزش کل 25 میلیون یورو که هدف اصلی آن انتقال داوید لوییز از بنفیکا به چلسی بود آبیپوشان لندنی را ترک کرد و به پرتغال رفت. او در آن هنگام چنان بازیکن باارزشی نبود که چلسی بخواهد در قرارداد انتقال او بندی برای بازگرداندنش بگنجاند. اما رومن آبراموویچ سه سال بعد مجبور شد مبلغ هنگفتی پرداخت کند تا او را به چلسی برگرداند. ژوزه مورینیو این هافبک توانمند را بسیار میخواست.
اما مسیری که ماتیچ پیموده – این که چلسی را ترک کند، مشهور شود و به چلسی برگردد – مسیری است که باشگاه چلسی بسیار امیدوار است و انتظار دارد که دیگر بازیکنانش هم بپیمایند.
چلسی در حال حاضر 22 بازیکن را به باشگاههای دیگر قرض داده است. چهار نفر دیگر – سام هاچینسون، گائل کاکوتا، جاش مکایکران و ناتانیل چالوبا – در ماه جاری به چلسی برگشتهاند و احتمالا دوباره قرض داده خواهند شد. این یعنی 26 نفر! لیست چلسی برای لیگ برتر 25 نفر دارد و از آنها تنها 20 نفر در رقابتهای این فصل استفاده شدهاند.
چلسی عملیات ویژهای دارد که مایکل امنالو، مدیر فنی تیم، فرماندهی آن را به عهده دارد. در این عملیات بازیکنان با 14 ملیت متفاوت به 9 لیگ مختلف در 5 کشور رفتهاند. بیتردید هدف چلسی فراتر از این است که ستارگان آینده تیم را بسازد.
برخی از آنها، مانند روملو لوکاکو و تیبو کورتوا، به احتمال زیاد بهزودی به تیم اصلی چلسی برمیگردند. دیگر بازیکنان، مانند لوکاس پیازون، کنث اومرو، کریستین آتسو و والاس هم زیر نظر قرار دارند.
اما از این 26 نفر بسیاری هرگز بازیکن اصلی چلسی نخواهند شد. اما این فاجعهای برای چلسی به شمار نمیرود. هدف آنها چیز دیگری است. بسیاری از آنها با قیمتهایی پایین خریداری شدهاند و در باشگاههای دیگر تواناییهایشان را به رخ میکشند. یک سناریوی ممکن این است که آنها فروخته شده و باشگاه چلسی به سود خوبی برسد.
اگر کوین دهبروین طبق انتظارات با قیمت 18 میلیون یورو به ولفسبورگ برود، آبیها بیش از دو برابر 8 میلیون یورویی را دریافت میکنند که در ژانویه 2012 برای خرید او پرداختند. به این ترتیب بخشی از مبلغ انتقال ماتیچ تامین میشود.
امنالو که بسیار کم مصاحبه میکند در سپتامبر گذشته به وبسایت رسمی باشگاه گفت: «داریم تلاش میکنیم راهی بیابیم. چون با مقررات بازی جوانمردانه مالی، باید بازیکنان جوان را استخدام کنیم و ذخیرهای برای استعدادهایمان داشته باشیم. این فصل آزمون خوبی برای ما خواهد بود تا ببینیم چگونه با بازی جوانمردانه مالی کنار میآییم. اما صرف نظر از بازی جوانمردانه مالی، به نظر ما این بهترین روش ممکن برای اداره باشگاه است.»

در هر صورت این مدلی تجاری است که منطقی به نظر میرسد. اگر تنها یکی از 26 بازیکن قرضی آنها به استانداردی در کلاس جهانی برسد – که احتمالا دو نفر، یعنی لوکاکو و کورتوا خواهند رسید – باشگاه میلیونها دلار در بودجه خرید صرفهجویی خواهد کرد. اگر بقیه، که هزینه چندانی از نظر تمرینات یا دستمزد هفتگی به باشگاه تحمیل نمیکنند را بتوان با قیمتی بسیار بیشتر از قیمت خریدشان فروخت، چلسی امیدوار میشود که دیگر مانند ماه گذشته ضرری 59.3 میلیون یورویی ندهد.
البته چلسی تنها باشگاهی نیست که استعدادهای جوان را پرورش میدهد تا در بلندمدت از آنها استفاده ورزشی و مالی ببرد.
سایت گل اخیرا گزارشی منتشر کرد درباره باشگاه منچسترسیتی که در شش ماه گذشته بسیار علاقه داشته بازیکنان جوان دنیا را بخرد.
همچنین قراردادهای مالکیت طرفهای ثالث به پورتو اجازه داده بازیکنان بسیار آیندهداری را از آمریکای جنوبی بخرد. خانواده پوتزو هم بیش از 100 بازیکن در سراسر دنیا خریدهاند و از سیستم استعدادیابی متمرکز و گسترده خود استفاده میکنند و این بازیکنان را در باشگاههایشان، یعنی اودینزه، گرانادا و واتفورد استفاده میکنند.
اما سیستم قرضی چلسی به دلیل مقیاس عمل، پیچیدگی و دایره نفوذش دارد چهره فوتبال اروپا را تغییر میدهد. اورتون با گلهای لوکاکو مدعی جدی راهیابی به لیگ قهرمانان است. حضور کورتوا به این معنا بوده که اتلتیکو مادرید برای جانشینی داوید دخئا هیچ دردسری متحمل نشده است. ویتسه آرنهم هم به لطف بازیکنان چلسی دارد بزرگان هلند را به چالش میکشد.
ویتسه با 47 امتیاز از 18 مسابقه در کنار آژاکس صدرنشین لیگ هلند است. آنها هاچینسون، کاکوتا، پاتریک ونآنهولت، کریستین کوئواس و بهویژه آتسو و پیازون را در اختیار داشتهاند که پیازون بهترین گلزن این تیم در فصل جاری بوده است. البته هاچینسون و کاکوتا به چلسی برگشتهاند و برتران ترائوره به ویتسه رفته است.
رابطه بین باشگاهها در سطح بالایی است. الکساندر چیگرینسکی، مالک ویتسه شریک تجاری آبراموویچ است و مراب جوردانیا، رییس سابق باشگاه هم دوست آبراموویچ است. امنالو را زیاد میتوان در ورزشگاه گلردوم ویتسه دید. پیت دهویسر و مارینا گرانوفسکایا، مشاوران ارشد آبراموویچ را هم همین طور. گفته میشد چلسی اثر بسیاری روی انتخاب ترکیب و تاکتیک تیم ویتسه دارد، اما هر دو باشگاه این خبر را تکذیب کردهاند.
اما اینها چه سودی برای فوتبال هلند دارد؟ هرچند که چلسی اخیرا 9 میلیون یورو صرف زمین و امکانات تمرینی این باشگاه کرده و تعهدی بلندمدت برای پرورش استعداد در این باشگاه داده، اما ویتسه دیگر از ستارگان جوان خارجی استفاده میکند و به این ترتیب احتمال پرورش بازیکنانی مانند روی ماکای یا مارکو ونگینکل در این تیم کم میشود. دیگر باشگاههای لیگ هلند هم باید با تیمی رقابت کنند که به شکلی مصنوعی بزرگ شده است. برخی به شوخی میگویند چلسی میتواند در دو لیگ دو کشور در این فصل قهرمان شود. البته این حرف آنها بیشتر به جدی نزدیک است تا به شوخی!
فراتر از این، این که باشگاهها بازیکنان جوان خود را در باشگاههای دیگر پرورش دهند مایه نگرانی است. البته خود بازیکنان حقوقشان را میگیرند و پیشرفتشان از نزدیک زیر نظر گرفته میشود، اما تصویری که در این حالت در اذهان ساخته میشود اصلا جالب نیست.
اما این دغدغهها برای چلسی برقرار نیست. آنها هیچ قانونی را زیر پا نگذاشتهاند، و بسیاری از ستارگان قرضی آنها دارند در سراسر اروپا میدرخشند. چلسی هر هفته از این نظر قویتر میشود.