شرکتهای تبلیغاتی که با صداوسیما قرارداد میبندند، هر ثانیه تبلیغات در صداوسیما را میلیونهاتومان به این سازمان میفروشند.
کارشناس یکی از این شرکتهای میگوید: «تعرفه آگهیهای ما روی سایت شرکت هست و قیمت روز تبلیغات در هر کدام از شبکههای تلویزیون را دارد. قیمتها را در آنجا نگاه کنید و هر کدام که مناسب بود، با ما تماس بگیرید.»
سازمان صداوسیما ادارهای به نام «اداره کل بازرگانی» دارد که تمام قراردادهای آگهیهای بازرگانی شبکههای تلویزیونی و رادیویی را منعقد میکند. این سازمان با شرکتهای تبلیغاتی دارای مجوز قرارداد میبندد یا خود، بهصورت مستقیم با صاحبان آگهی روبهرو میشود.
نوعی از قراردادهای تبلیغاتی این سازمان به قراردادهای «سهطرفه» مشهور است که با یک «شرکت همکار» و صاحب آگهی بسته میشود. شرکت همکار به شرکتها و کانونهای تبلیغاتی اطلاق میشود که دارای مجوز رسمی تبلیغات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و ضوابط و مقررات اداره کل بازرگانی سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی را پذیرفته و قرارداد همکاری را امضا و مبادله کرده باشند.
اداره کل بازرگانی صداوسیما دارای دو نوع تعرفه است که قرارداد با شرکتهای همکار را در آنها شرح داده و هردو نوع قرارداد، دارای جدولهای مفصلی درباره اضافه پخشهای تشویقی آگهیها، تسهیلات برای بخشهای تولیدی و خدماتی کشور، نحوه پرداخت پول آگهی بهصورت نقدی و ضمانتنامهها، تعدیل هزینهها، فسخ قرارداد و نرخ پایه آگهیهاست.
در تعرفههای آگهیهای صداوسیما، همانطور که برای بخش کشاورزی، صنعت یا خدمات، اضافه پخش تشویقی در نظر گرفته شده، برای تبلیغ اجناس خارجی دو برابر هزینه تبلیغ اجناس ساخت داخل منظور شده و آگهی کالاهای تحت لیسانس خارجی یا محصولات ساخت مشترک هم، هزینهای ۱/۱ برابر هزینه تبلیغ کالاهای داخلی دارند.
معمولا شرکتهایی که به میزان بالایی آگهی سفارش میدهند، از قراردادهای تیپ ۲ اداره کل بازرگانی صداوسیما استفاده میکنند که هزینهها در آن ارزانتر تمام میشود.
هر برنامه در رادیو و تلویزیون دارای یک «طبقه» است که هزینه تبلیغات نیز با توجه به همین طبقه در هر برنامه مشخص میشود. هزینه پیامهای بازرگانی بر اساس قیمت پایه هر ثانیه در هر طبقه و ضریب ماههای سال، مشخص میشود.
مثلا در شبکه اول سیما، در مهر ۹۲، برنامه ساعت هفت صبح دارای طبقه ۲۰ است و برنامه ترکیبی ساعت ۱۶:۴۵، دارای طبقه ۱۷ است. صداوسیما مقررات بسیار مفصلی هم درباره نوع نشاندادن آگهیها، حک آرم شرکت، رپورتاژ آگهی و مسایل مشابه آن دارد. در انتهای هر سال، اداره کل بازرگانی صداوسیما قیمت پایه هر ثانیه آگهی در هر طبقه را برای سال بعد مشخص میکند.
این قیمت پایه در هر ماه از سال، به جز فروردین، درصدی نیز افزایش مییابد که بیشترین آن مربوط به ماه اسفند با ۶۰درصد افزایش قیمت پایه آگهی نسبت به فروردینماه است.
هر ثانیه آگهی در تلویزیون ایران در طبقه یک، دوهزارتومان و در طبقه ۳۵ که بالاترین طبقه آگهیهاست، یکمیلیونو۸۰هزارتومان قیمت دارد. البته برای برخی از برنامههای بسیار پرمخاطب، به آخرین طبقه، درصدی هم اضافه میشود.
این روزها، گرانترین آگهی به برنامه ورزشی «۹۰» با اجرای عادل فردوسی پور تعلق دارد که هر ثانیه آن هشتمیلیون و ۱۴۳هزار و ۲۰۰ تومان قیمت دارد. انواع آگهی در قراردادهای سازمان صداوسیما شامل «گزارش آگهی» (رپورتاژ)، «حک آرم»، «دعوت به تماشا»، «زیرنویس»، «بین برنامه» و «بعد از برنامه» است.
در هر دو نوع قرارداد یک و دو که در اداره کل بازرگانی وجود دارد، هزینه هر ثانیه رپورتاژ در یک برنامه بین ۶۰ تا ۷۰درصد نرخ طبقه آن برنامه است. قیمت هر ثانیه حک آرم شرکتها در یک برنامه ۵۰درصد نرخ طبقه آن است.
قیمت دعوت به تماشای برنامهها بسته به قبل، بین یا بعد برنامه متفاوت است و بین ۸۰ درصد تا دو برابر نرخ طبقه برنامههاست. نرخ هر ثانیه زیرنویس در یک برنامه به اندازه نرخ طبقه همان برنامه است. قیمت آگهیهای بین برنامه، بین ۵/۱ تا دو برابر نرخ طبقه همان برنامه است.
بنابراین، قیمت هر ثانیه آگهی در برنامه «۹۰» با قرارداد نوع یک، ۱۶میلیونو۲۸۶هزارو۴۰۰تومان است. قیمت آگهی بعد از یک برنامه هم بین ۶۰ تا ۸۰درصد نرخ طبقه هر برنامه هزینه دارد.

از سوی دیگر، قوانینی نیز برای مدت آگهیها وجود دارد؛ مثلا مدت آگهی مستقیم (تیزر) در تلویزیون ۱۵ ثانیه و در رادیو ۱۰ ثانیه تعیین میشود و کمتر از آن نیز همان ۱۵ ثانیه و ۱۰ ثانیه محاسبه میشود.