15 شهریور - 6 سپتامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟






امروز 15 شهریور برابر با 6 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع میپردازیم.









پرسپولیس اف سی : امروز 15 شهریور برابر با 6 سپتامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع میپردازیم.

رویداد ها:

1522 - بازگشت كشتي ماژلان بدون خود او به اسپانيا

ششم سپتامبر 1522 از پنج كشتي و 265 ملوان كه ماژلان (تلفظ درست ماجلانFerdinando Magellan) به منظور يافتن راه دريايي آسيا از غرب، بندر سويل اسپانيا را ترك كرده بودند يك كشتي (ويتوريا) با 17 ملوان به اين کشور بازگشتند، ولي همين سفر دريايي طولاني عملا ثابت كرد زمين كروي شكل است كه به جايي متكي و متصل نيست.

هدف ماژلان از اين سفر كه سه سال طول كشيد خدمت به علم جغرافيا نبود بلكه در اصل ماموريتي تجاري و مستعمراتي بود؛ زيرا كه پرتغالي ها قبلا راه دريايي به آسيا را از طريق جنوب آفريقا (دماغه اميد نيك) یافته بودند و بر مناطق متعدد واقع بر سر راه مستولی شده و به تجارت ادويه دست زده بودند كه اسپانيا مي خواست بدون درگيري با رقیب، از طريقي ديگر به اين هدف برسد. ماژلان كه زاده پرتغال بود و به خدمت اسپانيا در آمده بود و نيّت انتقام گيري از زادگاه خودرا نيز داشت كه وي را مورد بي مهري قرار داده بود. وي پس از عبور از جنوب قاره آمريكا، عرض اقيانوس آرام را در 98 روز طي كرد و به جزايري كه بعدا به نام فيليپ دوم پادشاه اسپانيا «فيليپين» نامگذاري شده است رسيد.


صحنه کشته شدن ماژلان در فیلیپین


وي در جزيره "سبوCebu" موفق شد رييس يك قبيله را به قبول مسيحيت وادارد و اين رييس قبيله در عوض از او خواست كه در جنگ با قبيله رقيب، اورا كمك كند كه در اين جنگ ماژلان كشته شد. افراد قبيله اي كه ماژلان را با تير، ضربت شمشير و نيزه كشتند پي به هدف سلطه گري و استعمار اروپاييان برده بودند.

پس از كشته شدن ماژلان، يكي از افسران او با باقيمانده نفرات از طريق جنوب آفريقا كه قبلا از آن مسير آگاه بود به اسپانيا بازگشت. در اين سفر چهار كشتي و بقيه همراهان ماژلان بر اثر جنگ، توفان و شورش داخلي از دست رفته بودند. به هر صورت دولت اسپانيا فيليپين را نزديك به چهار قرن مستعمره خود كرد و دو سال مانده به قرن 20 آن را به آمريكا باخت.

389 - انقراض سلسله‏ ي‏ صفاريان

آلپتکین ، یکی از سپهسالاران سامانیان ، در اواخر عمر خود ، از دولت سامانی ناراضی شد و به شهر غزنین رفت و با جانشینانش در این شهر حکومتی را تشکیل داد که این حکومت غزنویان نامیده شد . آن ها از غزنین به جنگ با بت پرستان می رفتند .


آلپتکین


سلطان محمودغزنوی ، بزرگترین فرمانرواهای غزنویان ، قلمرو خود را از غزنین فرا تر برد . او به سیستان لشکر کشید و بقایای صفاریان را بر انداخت .

1566 - درگذشت سلطان سليمان

سليمان اول سلطان عثماني ششم سپتامبر در سال 1566 ميلادي درگذشت. مورخان اورا سليمان (Lawgiver) مي خوانند زيرا كه وي در طول سلطنت خود به قضا و قانون بيش از هر چيز ديگر توجه مي كرد.

سليمان يکم در هر كوي و برزني در قلمرو عثماني دادگاه داير كرده بود و در جوار دفتر خود نيز يك شوراي قضايي داشت. وي مي گفت: از هر دستي كه بريده شود خون جاري مي شود، جز دستي كه قاضي قطع كند و اين اصطلاح از همان زمان در خاورميانه سر زبانها افتاده است.


سلطان سلیمان


در دوران سلطان سليمان متصرفات عثماني به اوج وسعت خود رسيد. دشمني عثماني با ايران كه از زمان سلطان سليم آغاز شده بود در زمان سلطان سليمان ادامه داشت و به جنگ او با شاه طهماسب صفوي انجاميد.

1915 - پيدايش جنگ افزاري به نام تانك

ششم سپتامبر سال 1915 (دومين سال جنگ جهاني اول)، تانك براي نخستين بار آزمايش شد. اين آزمايش توسط ارتش انگلستان صورت گرفت كه اين جنگ افزار تازه براي آن ساخته شده بود. اين جنگ افزار پس از دو آزمايش ديگر روانه جبهه فرانسه شده بود. توپهاي نخستين تانكها در طرفين آنها نصب شده بود تا قسمت جلو تانك سنگين نباشد. جلو تانكها به گونه اي ساخته شده بود كه بتواند از موانع بالا برود و از زمين ناهموار بگذرد. عکس زير يك تانك انگليسي از اين دست (از نوع Mark-2) را نشان مي دهد كه در جريان جنگ جهاني اول، سربازان آلماني آن را تصرف كرده اند.


يک تانک انگليسي مدل Mark-2 ساخت سال 1915 در موزه نظامي اين کشور


1915 - دو بهانه براي دولت لندن جهت مداخله هرچه بيشتر در ايران

15 شهريور 1294 (ششم سپتامبر 1915) معاون كنسولگري انگلستان در بوشهر مورد حمله قرار گرفت و به ضرب گلوله مجروح شد. اين حادثه كه متعاقب تيراندازي دهم شهريور آن سال به كنسول انگلستان در اصفهان صورت گرفته بود دو بهانه به دست انگليسي ها كه در انتظار آن بودند داد تا:

1 ـ حضور نظامي خود در ايران مخصوصا در خوزستان را گسترش دهند.
2 ـ به «مستوفي» نخست وزير وقت اولتیماتوم دهند كه استاندار فارس را عزل كند كه مستوفي چنين كرد!. استاندار وقت گوش به فرمان انگليسي ها نبود.

دولت لندن انجام چنین کارهایی را در ایران، طبق قرار داد سن پترزبورگ 1907 (تقسيم ايران به دو منطقه نفوذ) حق خود مي دانست! از نظر دولت لندن (قدرت وقت) اين اقدامات استعماري و تعرض به حقوق و حاکميت ملل ديگر؛ غير مشروع، ناقض موازين و خلاف منطق در روابط بين المللي نبودند.

به موجب آن موافقتنامه كه در آگوست 1907 ميان انگلستان و روسيه (با ميانجگيري قبلي فرانسه) در سن پترزبورگ امضاء شده بود، انگليسي ها جنوب و شرق ايران را در كنترل داشتند و به مركزيت كرمان، براي خود يك نيروي نظامي به نام «اس. پي. آر.» به وجود آورده بودند و به عبارت ديگر؛ دولتي در دولت تشکيل داده بودند.

1941 - آغاز گلوله باران کردن لنينگراد

هیتلر ششم سپتامبر 1941 دستورداد که شهر لنينگراد با توپ گلوله باران شود. این شهر که به نام سن پترزبورگ، بیش از دو قرن پایتخت روسیه بود از چهارم سپتامبر به محاصره ارتش آلمان آمده بود ولی فرمانده آلمانی از گلوله باران کردن شهر خودداری کرده بود زیراکه اطلاع یافته بود هنوز نزدیک به دو میلیون روس و عمدتا زنان، کودکان و سالخوردگان در شهر هستند. گلوله باران شدن لنینگراد به طور لاينقطع تا سال 1944 ادامه داشت كه به مرگ يك ميليون تن از ساکنان شهر منجر شده بود. محاصره طولاني لنينگراد همزمان با تعرّض نيروهاي شوروي به ايران آغاز شده بود. محاصره لنینگراد که تسلیم نشد ضرب المثل تاریخ شده است. این شهر که پيش از انقلاب بلشويکي سن پترزبورگ و پس از آن پتروگراد نام داشت، در سال 1924 و پس از درگذشت لنین و برغم وصیت او به لنینگراد تغییر نام داده شده بود. نام اين شهر در سال 1991 و از سالروز آغاز گلوله باران شدن توسط نظاميان هيتلر ـ ششم سپتامبر ـ دوباره سن پترزبورگ شده است.



1966 - ترور نخست وزير جمهوري آفريقاي جنوبي در پارلمان اين کشور

"هندريك فرورد H.verwoerd" نخست وزير دولت آپارتيد (تبعيض نژادي) فدراسيون آفريفاي جنوبي ششم سپتامبر 1966 در پارلمان اين كشور به دست يك كارمند (پيغام رسان سپيد پوست) اين پارلمان كشته شد.

قاتل گفته بود كه به اين انگيزه "فرورد" را كشت كه وي در قبال سياهپوستان كوتاه مي آمد!. حال آن كه "فرورد" كه هوادار نازيسم بود شهرت به سختگيري نسبت به سياهپوستان داشت و خود از بانيان دولت تبعيض نژادي بود.


H.Verwoerd


در پي مرگ "فرورد"، "فورستر" نخست وزير دولت سپيدپوستان شد.

سپيدپوستان آفريقاي جنوبي عمدتا فرزند زادگان مهاجران هلندي هستند.

زادروزها

۱۷۵۷ - زادروز ماری ژوزف لافایت سیاستمدار و ژنرال فرانسوی
۱۷۶۶ - زادروز جان دالتون شیمیدان و فیزیکدان بریتانیایی


جان دالتون


۱۸۰۸ - زادروز عبدالقادر الجزایری سیاستمدار، صوفی و فرماندهی نظامی الجزایری
۱۸۹۲ - زادروز ادوارد ویکتور اپلتون فیزیکدان انگلیسی ،برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۴۷


عبدالقادر الجزایری


۱۹۴۳ - زادروز راجر واترز خواننده، ترانه سرا و آهنگساز انگلیسی
۱۹۶۳ - زادروز خیرت ویلدرس سیاستمدار هلندی و رهبر حزب آزادی هلند


راجر واترز


۱۳۴۴ - زادروز سعید جلیلی سیاست مدار ایرانی
۱۳۶۰ - زادروز امیرحسین صادقی، بازیکن فوتبال اهل ایران


امیرحسین صادقی


درگذشتها

۱۵۶۶ - درگذشت سلیمان یکم از سلاطین عثمانی
۱۶۸۳ - درگذشت ژان-باتیست کولبر سیاستمدار فرانسوی ،وزیر اقتصاد دربار لوئی چهاردهم


ژان-باتیست کولبر


۱۹۰۷ - درگذشت سولی پرودوم شاعر فرانسوی،نخستین برندهٔ جایزه ادبیات نوبل در سال ۱۹۰۱
۱۹۳۹ - درگذشت آرتور راکهام نقاش آبرنگ و تصویرگر کتاب انگلیسی


آرتور راکهام


۱۹۷۸ - درگذشت آدولف داسلر طراح کفش و کارآفرین آلمانی
۱۹۹۸ - درگذشت آکیرا کوروساوا کارگردان، نویسنده و تهیهکننده ژاپنی


لوچیانو پاواروتی


۲۰۰۷ - درگذشت لوچیانو پاواروتی از خوانندههای تنور بسیار مشهور اپرا
۱۳۹۱ - درگذشت بهروز احمدی، معمار ایرانی.


بهروز احمدی


*****